Kỳ thủ trẻ tuổi Gukesh Dommaraju đã làm nên lịch sử khi giành chức vô địch cờ vua thế giới năm 2024 ở tuổi 18. Đây là kỷ lục mới, phá sâu thành tích của Garry Kasparov, người từng vô địch thế giới ở tuổi 22. Với chiến thắng này, Gukesh không chỉ khẳng định vị trí của mình trong làng cờ vua mà còn mở ra một kỷ nguyên mới cho Ấn Độ trên đấu trường quốc tế.
Gukesh Dommaraju trong ván cờ tiêu chuẩn cuối cùng gặp Đinh Lập Nhân tại chung kết cờ vua thế giới 2024 ở Singapore tối 12/12/2024. Ảnh: FIDE
Hành trình đến ngôi vô địch
Gukesh bắt đầu giải đấu với tư cách là một trong những kỳ thủ trẻ đầy triển vọng. Trước đó, anh đã vượt qua nhiều đối thủ hàng đầu tại giải Candidates, như Alireza Firouzja, Fabiano Caruana, Hikaru Nakamura, và Ian Nepomniachtchi. Những trận đấu căng thẳng và đầy kịch tính tại giải đấu này đã giúp Gukesh chuẩn bị tốt về mặt tâm lý và chiến thuật để đối mặt với thử thách lớn nhất: Đinh Lập Nhân, đương kim vô địch người Trung Quốc.
Trận chung kết kéo dài 17 ngày tại Singapore là một cuộc đối đầu lịch sử. Gukesh thắng ba, hòa chín, và chỉ thua hai ván, trước khi định đoạt chiến thắng với tỷ số chung cuộc 7,5-6,5. Kết quả này giúp anh không cần phải bước vào tie-break cờ nhanh, nơi mà Đinh được đánh giá cao hơn. Điều này chứng tỏ khả năng thi đấu xuất sắc của Gukesh trong cờ tiêu chuẩn, một lĩnh vực mà anh đã đầu tư rất nhiều công sức.
Khoảnh khắc quyết định
Ván cờ tiêu chuẩn cuối cùng diễn ra tối ngày 12/12 là một trận đấu đầy cảm xúc. Đinh, cầm quân trắng, đã duy trì thế cờ cân bằng trong phần lớn trận đấu. Tuy nhiên, sai lầm chí mạng xảy ra ở nước đi thứ 55 (Rf2), khi anh để mất lợi thế và tạo cơ hội cho Gukesh khai thác.
Theo phân tích của các chuyên gia, ở thời điểm quan trọng này, Đinh có năm phương án để giữ thế cờ cân bằng, nhưng anh đã chọn sai lầm khi đi xe f2. Đây là một nước cờ bị máy tính đánh giá với hai dấu hỏi (??), ám chỉ sai lầm nghiêm trọng. Gukesh nhanh chóng tận dụng cơ hội để đổi xe, buộc Đinh phải đổi tượng và rơi vào thế thua không thể cứu vãn. Kỳ thủ trẻ người Ấn Độ chỉ cần 33 nước đi sau đó để giành chiến thắng.
Thế cờ cuối cùng được đánh giá là đơn giản đến mức ngay cả một kỳ thủ phong trào cũng có thể giành chiến thắng nếu nắm giữ lợi thế như Gukesh. Sau nước đi thứ 59, Đinh dừng đồng hồ và xin thua, khép lại hành trình bảo vệ ngôi vô địch của mình.
Phản ứng và cảm xúc
Khoảnh khắc chiến thắng của Gukesh là một minh chứng cho sự trưởng thành và bản lĩnh của anh. Trong khi Đinh liên tục gục đầu xuống bàn và tỏ rõ sự thất vọng, Gukesh giữ vững phong thái bình tĩnh. Đôi khi, anh cười tủm tỉm, uống nước hoặc đứng lên đi lại, thể hiện sự tự tin và thoải mái.
Sau trận đấu, Gukesh phát biểu: “Đây là giấc mơ trở thành hiện thực. Tôi biết rằng mình đã chuẩn bị rất tốt, nhưng việc đánh bại một kỳ thủ đẳng cấp như Đinh Lập Nhân không hề dễ dàng. Sai lầm của anh ấy là một bất ngờ, nhưng tôi đã tận dụng nó một cách tốt nhất.”
Về phía Đinh, anh nhận được sự an ủi khi vẫn giành được 1,15 triệu USD tiền thưởng cho vị trí á quân. Tuy nhiên, thất bại này khiến anh mất ngôi vô địch chỉ sau một năm nắm giữ. Đinh từng được kỳ vọng sẽ đưa cờ vua Trung Quốc tiếp tục vươn xa, nhưng sai lầm ở thời điểm quyết định đã khiến anh phải trả giá đắt.
Đinh Lập Nhân trong ván cuối cùng tối 12/12. Ảnh: FIDE
Ý nghĩa lịch sử
Chiến thắng của Gukesh không chỉ đánh dấu cột mốc quan trọng trong sự nghiệp của anh mà còn đưa Ấn Độ trở thành một cường quốc mới trong làng cờ vua thế giới. Anh là kỳ thủ Ấn Độ thứ hai giành chức vô địch thế giới, sau huyền thoại Viswanathan Anand, người từng giữ ngôi từ năm 2007 đến 2013. Thành tích này càng đặc biệt hơn khi Gukesh chỉ mới 18 tuổi, trẻ hơn bất kỳ nhà vô địch nào khác trong lịch sử 138 năm của giải đấu.
Với tư cách là nhà vô địch trẻ nhất, Gukesh đã truyền cảm hứng cho hàng triệu người yêu cờ vua trên khắp thế giới. Anh không chỉ vượt qua áp lực từ các đối thủ mạnh mà còn chứng tỏ khả năng chiến đấu bền bỉ và tư duy sắc sảo. Điều này mở ra một tương lai đầy hứa hẹn cho Gukesh cũng như cho nền cờ vua Ấn Độ.
Những thử thách phía trước
Dù đã đạt được thành công vang dội, Gukesh vẫn còn nhiều thách thức trong tương lai. Anh sẽ giữ ngôi vô địch ít nhất đến năm 2026, khi giải Candidates tiếp theo diễn ra để tìm ra người thách đấu mới. Trong thời gian này, Gukesh cần tiếp tục rèn luyện và cải thiện các kỹ năng, đặc biệt là trong cờ nhanh và cờ chớp, để củng cố vị thế của mình.
Một trong những câu hỏi lớn được đặt ra là liệu Gukesh có thể thống trị làng cờ vua thế giới trong thời gian dài, như cách Magnus Carlsen từng làm hay không. Dù Carlsen đã từ bỏ ngôi vô địch cách đây hai năm, anh vẫn là kỳ thủ số một thế giới và được coi là đối thủ đáng gờm nếu trở lại. Bên cạnh đó, các tài năng trẻ như Alireza Firouzja hay kỳ thủ giàu kinh nghiệm như Fabiano Caruana cũng là những thách thức lớn đối với Gukesh.
